Recensie: Nokia Mobile, We Were Connecting People

Door arnoudwokke op zondag 22 april 2018 14:01 - Reacties (4)
Categorie: -, Views: 3.014

Johannes Väänänen, oprichter van MyOrigo, was boos toen Apple in 2007 de eerste iPhone aankondigde. Jobs deed op het podium net alsof Apple alle elementen van de iPhone - het scrollen door over het display te vegen, het bedienen van het scherm met de vingers in plaats van een stylus, het meedraaien van de interface als je het toestel draait - zelf had uitgevonden. "Ik gooide mijn eigen apparaat MyDevice boos tegen de muur", zegt Väänänen. "Hij brak natuurlijk niet. Het was goed spul."

De anekdote is een van de vele pareltjes uit de documentaire Nokia Mobile: We Were Connecting People van de Fin Arto Koskinen. Väänänen toonde tussen 2002 en 2005 zijn MyDevice, hier te zien op YouTube, aan meerdere fabrikanten. Nokia vond het toestel waarmee je kon scrollen door te vegen, kon typen op een scherm met de vingers en de interface kon draaien door het toestel te draaien, een gimmick die de aandacht niet langer dan twee minuten vast kon houden en zag er niets in. Väänänen neemt hen dat niet kwalijk. "Ze waren de succesvolste telefoonmakers ooit. Ik had hetzelfde gedaan als ik aan die kant van de tafel zat."

Apple had wel interesse en Steve Jobs kwam zelf een kijkje nemen bij een meeting. Er gebeurde verder niets en MyOrigo ging in 2005 failliet. Apple kocht enkele van de belangrijkste patenten op, en Jobs streek met de eer van de vindingen uit het toestel.

Het verhaal van MyOrigo is natuurlijk maar een kleine zijstap in de documentaire, die verder vooral draait om Nokia. Het is een door en door Finse documentaire. Verwacht dus geen bombastische Amerikaanse stijl met spannende voice-overs, over-the-top dramatische muziek en andere stijlelementen. Het is een bescheiden, tikkeltje onderkoelde film.

Wat Koskinen mooi heeft gedaan, is de geschiedenis van Nokia van onderop belichten. Topmensen uit de geschiedenis van Nokia, zoals ceo's Stephen Elop en Olli-Pekka Kallasvuo, komen nauwelijks aan het woord. Wel gewone medewerkers, die soms decennialang in dienst zijn geweest. Het gaat ook veel over de wisselwerking tussen Nokia en de Finse cultuur, zoals de sauna's op de bovenste verdieping van een kantoor. "In die sauna zijn heel wat innovaties ontstaan", memoreert een medewerker over de tijd dat het Nokia goed ging, tot ongeveer tien jaar geleden.

De docu levert een enigszins nostalgisch beeld op. Koskinen wijt de neergang van Nokia aan de plotselinge rijkdom van hoger management - zij hadden aandelen en de waarde daarvan ging hard omhoog in de goede jaren - en de grote groei van het bedrijf.

Tekenend daarvoor een prototype van een Nokia-smartphone van vermoedelijk rond 2004. "Zie je deze knoppen aan de zijkant?", zegt de oud-Nokia-medewerker. "Die hebben geen functie. De ontwerpers van de telefoon hadden namelijk niet overlegd met de makers van de software."

De documentaire snijdt wel wat hoeken af, vermoedelijk door tijdgebrek. Een medewerker vertelt dat een topman vlak na de introductie van de iPhone zei: wij hebben volgend jaar een iPhone-killer nodig. De documentaire gaat vervolgens verder over de Nokia N9 en MeeGo - die pas vier jaar later uitkwam. In de tussentijd probeerde Nokia het nog met de 5800 XpressMusic, N97 en N8 - maar die blijven onbesproken.

De neergang krijgt wel aandacht. "Gisteren was officieel de laatste werkdag", zegt een voetballende oud-medewerker. "Eigenlijk werkten we al 2,5 maand niet meer." Een andere medewerker vertelt dat hij zo opzag tegen zijn werk in de slechte tijd, dat hij soms op de parkeerplaats twintig minuten in zijn auto bleef zitten. "Toen ik naar de ingang liep, zag ik dat vijf anderen hetzelfde deden." Het zijn de verhalen waardoor je de impact van Nokia's neergang op de Finse bevolking voelt.

Het is zeker geen bijzonder swingende documentaire en hij gaat technisch niet diep, maar voor wie zich interesseert voor de geschiedenis van mobiele telefonie is het een leuke, interessante en boeiende anderhalf uur.

De documentaire was vorig jaar te zien op diverse festivals, zoals IDFA. Sinds een maand is hij te huur op Vimeo voor 4,99 euro.